One’s Place: Privilege and Responsibility in (Post-)Apartheid White Writing
Masterscriptie Universiteit Leiden – MA Cultural Analysis: Literature and Theory
Het tijdperk van kolonialisme en slavernij is voorbij, maar racisme en discriminatie bestaan nog steeds. De bevoorrechte positie die witte mensen nog altijd innemen in westerse samenlevingen maakt het voor mensen van kleur moeilijk om hen te vertrouwen, ook als hun bedoelingen soms goed zijn. In het specifieke voorbeeld van Zuid-Afrika eindigde de strijd tegen racisme niet met de afschaffing van de Apartheid. Onder wetenschappers bestaat verschil van mening over de juiste houding die witte Zuid-Afrikanen zouden moeten aannemen ten aanzien van hun beladen geschiedenis. Moeten zij zich terugtrekken in stilte en nederigheid? Of juist een actieve rol spelen in de toekomst van het land? En hoe zou die rol er uit kunnen zien?
Vanuit mijn positie als witte Nederlandse vrouw onderzocht ik voor deze scriptie vraagstukken rond ras, identiteit en progressieve verandering in de Zuid-Afrikaanse literatuur. Voor witte Zuid-Afrikaanse anti-apartheidsschrijvers was zwijgen nooit een optie, maar zij waren zich wel bewust van hun dubbelzinnige positie. Door middel van een analyse van drie romans van dergelijke auteurs — Burger’s Daughter (1979) van Nadine Gordimer, The Rights of Desire (2000) van André Brink en The Promise (2021) van Damon Galgut — beoogt deze scriptie bij te dragen aan een genuanceerd inzicht in zowel de controverse rond de positie van goedbedoelende witte mensen in een bevoorrechte positie, als hun mogelijkheden om verantwoordelijkheid te nemen.
De theoretische basis van de analyse wordt gevormd door het werk van Michael Rothberg (2019) met zijn concept van het ‘implicated subject’, Melissa Steyn (2001) met haar onderzoek naar de fragmentatie van witte identiteit in Zuid-Afrika na de Apartheid, Shannon Sullivan (2006) met haar theorie over onbewuste raciale gewoontes, en Zoë Wicomb (2018) met haar kritische blik op mythen van traditionele cultuur en identiteit, evenals op de verantwoordelijkheid van literaire auteurs.
Veel scripties van studenten zijn online in te zien. Zo ook de mijne!
